Linux, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir i\u015fletim sistemi olarak bilinir ve hem i\u015fyerinde hem de evde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Linux kullan\u0131c\u0131lar\u0131, i\u015fletim sisteminin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00f6zelle\u015ftirilebilir do\u011fas\u0131 nedeniyle, bir\u00e7ok farkl\u0131 i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirebilen bir\u00e7ok farkl\u0131 ara\u00e7 ve komut kullanabilirler.<\/p>\n
Bu makalede, Linux terminalinde kullan\u0131lan temel komutlar\u0131 ele alaca\u011f\u0131z ve bunlar\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair \u00f6rnekler verece\u011fiz. Ayr\u0131ca, komutlar\u0131 nas\u0131l bir arada kullanabilece\u011finizi, Linux dosya sistemini nas\u0131l ke\u015ffedebilece\u011finizi ve farkl\u0131 dosya t\u00fcrleriyle nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011finizi de \u00f6\u011freneceksiniz.<\/p>\n
Linux terminalinde kullan\u0131lan temel komutlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
ls<\/code> : Dizin i\u00e7indeki dosya ve klas\u00f6rleri listeler<\/li>\ncd<\/code> : Dizinler aras\u0131nda gezinmenizi sa\u011flar<\/li>\nmkdir<\/code> : Yeni bir klas\u00f6r olu\u015fturur<\/li>\ntouch<\/code> : Yeni bir dosya olu\u015fturur<\/li>\ncp<\/code> : Bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc kopyalar<\/li>\nmv<\/code> : Bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc ta\u015f\u0131r<\/li>\nrm<\/code> : Bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc siler<\/li>\ncat<\/code> : Dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler<\/li>\ngrep<\/code> : Dosya i\u00e7inde belirli bir kelimeyi arar<\/li>\nsudo<\/code> : Root izinleriyle bir komut \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r<\/li>\n<\/ul>\nBu komutlar\u0131n baz\u0131lar\u0131na bir \u00f6rnek verelim. \u00d6rne\u011fin, ls<\/code> komutu, bulundu\u011funuz dizindeki dosya ve klas\u00f6rlerin listesini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler:<\/p>\n\nls<\/span>
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ncd<\/code> komutu, farkl\u0131 dizinlere ge\u00e7menizi sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir dizinden ba\u015fka bir dizine ge\u00e7mek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanabilirsiniz:<\/p>\n\ncd<\/span> \/home\/kullanici\/indirilenler
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nmkdir<\/code> komutu, yeni bir klas\u00f6r olu\u015fturman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “yeni_klasor” adl\u0131 yeni bir klas\u00f6r olu\u015fturur:<\/p>\n\nmkdir yeni_klasor
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ntouch<\/code> komutu, yeni bir dosya olu\u015fturman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “yeni_dosya.txt” adl\u0131 bir dosya olu\u015fturur:<\/p>\n\ntouch<\/span> yeni_dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ncp<\/code> komutu, bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc kopyalaman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “eski_dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131 “yeni_dosya.txt” dosyas\u0131na kopyalar:<\/p>\n\ncp<\/span> eski_dosya.txt yeni_dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nmv<\/code> komutu, bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc ta\u015f\u0131man\u0131za veya yeniden adland\u0131rman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “eski_dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131 “yeni_klasor” klas\u00f6r\u00fcne ta\u015f\u0131r:<\/p>\n\nmv<\/span> eski_dosya.txt yeni_klasor\/
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nrm<\/code> komutu, bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc silmenizi sa\u011flar. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “eski_dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131 siler:<\/p>\n\nrm<\/span> eski_dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ncat<\/code> komutu, dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler:<\/p>\n\ncat<\/span> dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ngrep<\/code> komutu, dosya i\u00e7inde belirli bir kelimeyi araman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “dosya.txt” dosyas\u0131nda “kelime” kelimesini arar:<\/p>\n\ngrep<\/span> kelime dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nsudo<\/code> komutu, root kullan\u0131c\u0131 izinleriyle bir komut \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, “update” komutunu root kullan\u0131c\u0131 izinleriyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r:<\/p>\n\nsudo apt-<\/span>get<\/span> update<\/span>
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n\n- Komutlar\u0131 Bir Arada Kullanma<\/li>\n<\/ol>\n
Linux terminalinde, birden fazla komutu bir arada kullanabilirsiniz. Bunlar\u0131 bir arada kullanarak, farkl\u0131 i\u015flemler ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, “yeni_klasor” klas\u00f6r\u00fcne girer ve “yeni_dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131 olu\u015fturur:<\/p>\n
\ncd<\/span> yeni_klasor\/ && touch<\/span> yeni_dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nBurada, &&<\/code> operat\u00f6r\u00fc, ilk komutun ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 durumunda ikinci komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n- Dosya Sistemi Ke\u015ffi<\/li>\n<\/ol>\n
Linux terminalinde, dosya sistemiyle ilgili bir\u00e7ok komut vard\u0131r. Bunlar aras\u0131nda pwd<\/code>, ls<\/code>, cd<\/code>, mkdir<\/code>, touch<\/code>, cp<\/code>, mv<\/code>, rm<\/code>, file<\/code> ve du<\/code> gibi komutlar bulunur.<\/p>\npwd<\/code> komutu, bulundu\u011funuz dizinin tam yolunu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, bulundu\u011funuz dizinin tam yolunu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler:<\/p>\n\npwd<\/span>
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nls<\/code> komutu, dizindeki dosya ve klas\u00f6rlerin listesini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, bulundu\u011funuz dizindeki dosya ve klas\u00f6rleri listeler:<\/p>\n\nls<\/span>
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ncd<\/code> komutu, farkl\u0131 dizinlere ge\u00e7menizi sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, “belgeler” klas\u00f6r\u00fcne ge\u00e7er:<\/p>\n\ncd<\/span> \/home\/kullanici\/belgeler
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nmkdir<\/code> komutu, yeni bir klas\u00f6r olu\u015fturman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “yeni_klasor” ad\u0131nda yeni bir klas\u00f6r olu\u015fturur:<\/p>\n\nmkdir yeni_klasor
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ntouch<\/code> komutu, yeni bir dosya olu\u015fturman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “yeni_dosya.txt” ad\u0131nda yeni bir dosya olu\u015fturur:<\/p>\n\ntouch<\/span> yeni_dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ncp<\/code> komutu, bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc ba\u015fka bir yere kopyalaman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “eski_dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131 “yeni_klasor” klas\u00f6r\u00fcne kopyalar:<\/p>\n\ncp<\/span> eski_dosya.txt yeni_klasor\/
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nmv<\/code> komutu, bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131man\u0131za veya adland\u0131rman\u0131za izin verir. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “eski_dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131 “yeni_klasor” klas\u00f6r\u00fcne ta\u015f\u0131r:<\/p>\n\nmv<\/span> eski_dosya.txt yeni_klasor\/
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nrm<\/code> komutu, bir dosyay\u0131 veya klas\u00f6r\u00fc silmenizi sa\u011flar. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek, “eski_dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131 siler:<\/p>\n\nrm<\/span> eski_dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\nfile<\/code> komutu, dosya t\u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, “dosya.txt” dosyas\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler:<\/p>\n\nfile dosya.txt
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\ndu<\/code> komutu, disk kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, “belgeler” klas\u00f6r\u00fcn\u00fcn disk kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler:<\/p>\n\ndu<\/span> -h belgeler\/
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n\n- Yard\u0131m Almak<\/li>\n<\/ol>\n
Linux terminalinde, herhangi bir komutla ilgili yard\u0131m alabilirsiniz. Genellikle, her komutun kendi yard\u0131m sayfas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Yard\u0131m sayfas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in, komut ad\u0131n\u0131 ve ard\u0131ndan “–help” parametresini kullanabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki komut, “ls” komutunun yard\u0131m sayfas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler:<\/p>\n
\nls<\/span> --help<\/span>
\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n\n- Otomatik Tamamlama<\/li>\n<\/ol>\n
Linux terminalinde, komutlar\u0131n otomatik tamamlama \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Bu \u00f6zellik, bir komut yazarken TAB tu\u015funa basarak otomatik tamamlama yapman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, “doc” kelimesini yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, TAB tu\u015funa basarak “belgeler” kelimesini tamamlayabilirsiniz. Bu, yazma i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda zaman kazand\u0131r\u0131r ve hatalar\u0131 azalt\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, Linux terminali, i\u015flemleri h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmenize izin veren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r. Bu makalede, ba\u015flang\u0131\u00e7 seviyesindeki kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in temel komutlar ve ipu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdik. Linux terminalini kullanarak daha fazla \u00f6\u011frenmek ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde i\u015flemler yapmak i%LS<\/p>\n